Opheffen (= terugleggen) dubbelloops ileostoma

Algemene info mbt stoma

Tijdens een operatie waarbij een laag gedeelte van de endeldarm wordt verwijderd (low anterior resectie) kan soms worden gekozen voor het aanleggen van een tijdelijk stoma (op de dunne darm = ileostoma ; op de dikke darm = colostoma) om de nieuwe darmnaad te beschermen tijdens de genezingsfase. De ontlasting verlaat in dit geval via een tijdelijk stoma de buik.

Een zeer lage nieuwe darmnaad geneest soms moeilijk door een geringere bloedvoorziening ter plekke. Voorafgaande bestraling is hierop van invloed. Door een tragere genezing bestaat de kans op onvolledige "waterdichtheid" terwijl ontlasting reeds zou passeren. Ontlasting kan op dat moment buiten de darm lopen in het kleine bekken met al nadelige gevolgen van dien. Dit laatste noemen we een "naadlekkage". Indien geen stoma is aangelegd moet opnieuw worden geopereerd. Meestal is het in dit geval niet mogelijk de lage darmnaad te redden en moet de hele zaak worden "ontkoppeld" met het aanleggen van een stoma op de dikke darm (colostoma). Het colostoma heeft in dit geval slechts 1 opening (aanvoer ontlasting): einstandig stoma. Het resterende rectumgedeelte waarmee de verbinding was gemaakt, wordt zo mogelijk dichtgemaakt waarbij slijm en restjes ontlasting zich via de anus naar buiten begeven. Het is naderhand technisch vaak niet meer mogelijk om opnieuw een verbinding te maken zodat het stoma definitief blijft: definitief stoma.

Een eventuele kleine naadlekkage waarbij de naad niet over de volle omtrek "waterdicht" zou kunnen zijn in een eerste fase kan in 'alle rust' genezen zonder verstrekkende gevolgen dankzij het beschermende stoma. Tijdens poliklinische controle kan na enige maanden middels een contrastfoto het herstel worden beoordeeld.

Het tijdelijk stoma dat wordt aangelegd wordt gemaakt door het omhoog trekken van een darmdeel door een speciaal hiervoor gemaakte opening in de buikwand. Deze plaats wordt van te voren aangetekend door een (stoma)verpleegkundige om te voorkomen dat het stoma naderhand op een lastige plek zou zitten, bv net thv de broekriem of buikplooi. Door de opening die in dit darmdeel wordt gesneden kan de ontlasting naar buiten stromen in een speciaal opvangsysteem (stomaplak en -zakje). Indien men een vinger naar binnen zou steken kun je 2 kanten op: de aanvoer kant en de afvoerkant richting anus: "dubbelloops stoma".

Het dubbelloops stoma kan zowel worden aangelegd op een deel van de dikke darm(colon) = dubbelloops colostoma als ook op de dunne darm (ileum) = dubbelloops ileostoma. De keuze van het soort stoma wordt bepaald door de voorkeur van uw behandelend chirurg.

Opheffen / terugleggen dubbelloops ileostoma

Het tijdstip van terugleggen is afhankelijk van diverse factoren oa. eventuele complicaties wo partiele naadlekkage, de algehele conditie van de patient, eventuele toe te dienen chemotherapie na de ingreep, de wens van de patient. Meestal kan zodra vaststaat dat een naad bij controlefoto geen afwijkingen toont het stoma binnen 2 a 3 maanden worden opgeheven.

Het opheffen van een stoma wordt onder narcose verricht en vereist een (meestal korte) ziekenhuisopname. Meestal hoeft het oude litteken van de eerdere buikoperatie niet te worden geopend.

Na de ingreep stroomt de ontlasting weer via de normale weg. Omdat het deel van de darm waar tijdelijk geen ontlasting langs stroomde zich in sommige gevallen weer moet aanpassen (oa vochtopname uit de ontlasting) kan het zijn dat met name in de eerst fase de ontlasting dunner is. Doordat in geval van een low anterior resectie (verwijdering gedeelte endeldarm) een stuk reservoirfunctie is verwijderd komt de ontlasting vaker (in de beginne soms 10 of meer keren per etmaal). Meestal blijft de ontlastingsfrequentie om en nabij de 2 tot 6 maal per etmaal.

Als mogelijke specifieke complicatie kan een naadlekkage optreden van de darmnaad thv de "oude stomaplaats". Gelukkig treedt deze complicatie zeer zelden op.

Operatieverslag

Onderstaande getoonde ingreep betreft het operatieverslag van het opheffen van een dubbelloops ileostoma. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen anders kan zijn en dat de operatietechniek per chirurg kan verschillen.

Het dubbelloops ileostoma

Door een overlangs opening (vgl overlangs snede in een tuinslang) zijn er 2 openingen: resp. de aan- en afvoer.

De darm wordt bij het aanleggen van het stoma ahw binnenstebuiten gedraaid zodat beide openingen wat boven huidniveau komen te liggen. Dit laatste heeft als voordeel dat de darmsappen direct in de opvangzak vallen. Damsappen kunnen huidirritatie veroorzaken.

Losmaken van het stoma

Het stoma wordt circulair losgemaakt van de huid, onderhuids vetweefsel (subcutis) en buikspieren.

In dit geval wordt gebruik gemaakt van een diathermieapparaat ("elektrisch mes"), waarbij een plastic buisje de rook afzuigt.

Meestal wordt de ronde huidopening aan boven- en onderzijde over enkele cm ingesneden om betere toegang/overzicht te verkrijgen.

Naar buiten halen van het stoma

Nadat het stoma met de aan- en afvoerende darmlis volledig is losgemaakt kan deze buiten de buikholte worden "getrokken". De pijlen geven de stroomrichting van de darminhoud aan.

"Terugklappen" van de darmwand

In sommige gevallen is het mogelijk de binnenstebuiten gekeerde darm volledig terug te brengen naar de normale situatie als er niet te veel verkleving is. In dit geval kan de opening eventueel direct (dwars op de lengte richting) met chirurgische hechtdraad worden gesloten.

Herstel continuÔteit

Dmv een niet/snij apparaat kan de opening eenvoudig worden gesloten waarbij tevens een ruimere darmnaad wordt gecreŽerd dan de dwarse overhechting zoals bovenvermeld

De darm wordt ahw zijdelings verbonden (side-to-side anastomose)

Eindresultaat na gestapelde (nietjes) naad

De pijlen tonen de stroomrichting van de darmsappen aan nadat de continuÔteit is hersteld. "1" toont het blinde uiteinde wat dichtgeniet is zoals te zien op foto hierboven.

Sluiten buikwand en en openlaten huid

Nadat de darm is teruggeduwd in de buikholte worden de opening in de buikwand dichtgehecht (sluiten van gat in de buispier).

De verlengende incisies worden gehecht. Deze waren aan het begin van de ingreep gemaaktom betere toegang/overzicht te verkrijgen. Het resterend huiddefect wordt opengelaten. Dit deel is immers verwijderd bij het aanleggen van het stoma. Het zal "vanuit de diepte" genezen waarbij dagelijks een schoon gasverband in het wondje het wondvocht opvangt (per secundam). Na enkele weken resteert nog een klein rond litteken op huidniveau waarbij de aanvankelijk rodere kleur mettertijd verbleekt. Direct sluiten levet geen cosmetisch voordeel op en tevens het risico op een wondinfectie en slechtere genezing van de buikwand.

Bron

Bij het opstellen van deze brochure werd gebruik gemaakt van meerdere illustraties volgens de werkwijze van de Maatschap Algemene Chirurgie van het Sint AnnaZiekenhuis te Geldrop.

Datum laatste wijziging: 27-02-2007.

Terug naar boven