Chirurgische behandeling: Galblaasverwijdering via kijkoperatie voor galsteenlijden

Inleiding

Gal is goudgeel gekleurde vloeistof die door de levercellen wordt gemaakt. De functie van de gal is het verteren/oplossen van vetten waardoor deze door de darm kunnen worden opgenomen. De galproductie in de lever gaat voortdurend door. De galwegen beginnen in de lever en zorgen voor het vervoer van de gal via een grote gemeenschappelijke afvoerende galweg (choledochus) naar de twaalfvingerige darm (duodenum).De galblaas is een tijdelijke opslagplaats voor de gal. In de galblaas wordt aan de gal water onttrokken. De gal dikt daardoor in.

Foto toont een schematische weergave van de situering van de galblaas tov de lever, de 12-vingerige darm (duodenum), maag en slokdarm.

Aandoeningen van de galblaas

- Galstenen

Storingen of belemmeringen in de galafvoer kunnen leiden tot de vorming van galstenen.Galstenen worden vaker bij vrouwen dan bij mannen aangetroffen. Naarmate de leeftijd stijgt komen ze meer voor. Er bestaan geen methoden om galstenen te voorkomen. De aanwezige galstenen kunnen de binnenwand van de galblaas beschadigen. Hierdoor kan een galblaasontsteking ontstaan.

- Acute galblaasontsteking

Acute galblaasontsteking treedt plotseling op. Dit kan op elke leeftijd voorkomen. De ontsteking wordt vaak veroorzaakt door een steen die de afvoergang blokkeert. Bij een acute ontsteking van de galblaas is in principe direct een operatie nodig.

- Chronische galblaasontsteking

Chronische galblaasontsteking is een vorm die vaak heel geleidelijk ontstaat. Vaak zijn er galstenen aanwezig. De chronische galblaasontsteking verloopt vaak zonder ernstige problemen. Als er klachten optreden is behandeling mogelijk door het verwijderen van de galblaas.

De galblaasverwijdering via een kijkoperatie.

Galblaasstenen kunnen op verschillende manieren worden verwijderd. Bij de gewone galblaasoperatie worden de galstenen en de galblaas weggenomen via een snede in de buik. Ook wel gewone "Open" Cholecystectomie genoemd. Het verwijderen van de galblaas gebeurt omdat er een grote kans bestaat dat er zich in een achtergebleven galblaas opnieuw stenen vormen. Een van de belangrijkste moderne ontwikkelingen in de ziekenhuis-geneeskunde is de methode om de galblaas te verwijderen met behulp van een kijkbuis via de buikwand. Ook wel Laparoscopische Cholecystectomie genoemd.

Wat houdt een kijkoperatie in?

Net als bij een gewone galblaasoperatie wordt de galblaas bij een kijkoperatie weggehaald. Een kijkoperatie wordt uitgevoerd onder algehele narcose. Er worden vier kleine sneetjes in de buikwand gemaakt (schematische foto links en patientfoto onderaan). Door ieder sneetje brengt de chirurg een buisje in de buik. Door het buisje wat net onder de navel wordt ingebracht, schuift de chirurg een dunne staafvormige lens naar binnen in de buikholte welke via een uitwendige videocamera is aangesloten op een televisiescherm. De chirurg en de assistenten moeten bij deze operatie dus op een televisiescherm / flat screen kijken om de galblaas te verwijderen terwijl hij/zij met de handen de diverse instrumenten (w.o. schaartje, klemmetjes etc.) bedient.


Op de foto links een schematische weergave van de vier buisjes welke in de buikholte worden ingebracht ; camerabuis onder de navel.

Op de foto rechts wordt een niet ontstoken galblaas welke onder de lever hangt als een slappe peervormige zak, opgepakt met speciale instrumenten om vervolgens te verwijderen.


Linksboven de theorie
Rechtsonder de praktijk:
1: de correct doorgeknipte dunne afvoergang van de galblaas
2: het vervolg van de afvoergang van de galblaas waar deze aansluit op de hoofdafvoergang: dit is een potentieel risicogebied omdat accidentele beschadiging van de hoofdafvoergang hier absoluut voorkomen moet worden.


Voor wie?

Niet alle patiënten komen in aanmerking voor de kijkoperatie. Als er geen sprake van een acute ontsteking is zal de galblaas meestal soepel en makkelijk te hanteren zijn (slappe peervormige zak; zie foto rechtsboven).Wanneer de galblaaswand echter door de ontsteking te stug is geworden of wanneer er moeilijk te bereiken stenen zijn in de overige galwegen (welke niet vooraf via een kijkonderzoek door de MaagDarmLever arts konden worden verwijderd), kan deze methode niet altijd worden toegepast. Indien u in het verleden al een buikoperatie heeft ondergaan kan het zijn dat door verklevingen een veilige toegang met de kijkbuis niet mogelijk is. De arts zal met u bespreken of bij u een kijkoperatie mogelijk is.

Indien er sprake is van een acute galblaasontsteking:

Vergelijkbare foto's en handelingen zoals beschreven hierboven maar dan in een situatie met een acuut ontstoken galblaas: rood en pral gespannen. Zoals men ziet is het omliggende weefsel is ook fors ontstoken en bloedt makkelijk bij aanraken wat het zicht soms ernstig kan belemmeren.


In dit soort situaties kan worden besloten tot omschakelen naar een klassieke "open" operatie omdat het zicht wordt beperkt door een te bloederig operatiegbied of wanneer de overgang van van de afvoergang van de galblaas naar de hoofdgalgang (choledochus) (gele dikke streep 1 op foto rechts) niet veilig kan worden vastgesteld.
Rechts is men er echter in geslaagd de dunne afvoergang van de galblaas (dunne gele pijlstreep) veilig te identificeren. Deze mondt uit in de hoofdgalgang (choledochus) (1).


Met een automatische cliptang wordt de afvoergang dichtgeclipt en daarna doorgeknipt. Hierna wordt op vergelijkbare wijze de slagader naar de galblaas dichtgeclipt en doorgenomen.


De ontstoken galblaas welke vastzit aan de onder zijde van de lever kan vervolgens hiervan worden losgemaakt (foto rechts) De witte pijl geeft de richting aan van waaruit de galblaas wordt losgemaakt van af de lever.


Foto's links: Nadat de losse galblaas wordt opgevangen in een plastic zakje (een soort van schepnet)(foto 1) kan hij in zijn geheel door een van de klein sneetjes in de buik naar buiten worden gehaald (foto 2 richting van de gele pijl).


De foto rechts toont de buik na operatie met de 4 kleine incisies (chirurgische insnijdingen) nadat de operatie is voltooid.


Verder blijft altijd de mogelijkheid bestaan om tijdens de kijkoperatie terug te vallen op de gewone manier van opereren via een ruime snede in de buikwand. Dit, om een complicatie als een ernstige bloeding tijdens de operatie te kunnen verhelpen of wanneer het door onvoldoende duidelijkheid omtrent de anatomie (weefselstructuren) onveilig is op deze wijze door te gaan. Ervaring omtrent het veilig endoscopisch verwijderen versus de somtijds verstandigere beslissing om om te schakelen (conversie) naar de gewone manier van "open" opereren is hierbij van cruciaal belang bij het leveren van kwalitatief hoogwaardige zorg. Immers een letsel van de hoofdgalweg (geschatte incidentie ongeveer 0,5% ofwel 1 op de 200 ingrepen) geldt als een zeer ernstige complicatie die ten alle tijden getracht moet zien te worden voorkomen.

Hoe bereidt u zich voor?

Gewoonlijk wordt u daags vr de operatie opgenomen. Op deze dag vinden de laatste medische controles plaats. Op de ochtend van de operatie blijft u nuchter. Vlak voordat u naar de operatiekamer wordt gebracht krijgt u op uw kamer enkele tabletjes. De medicatie maakt u rustig. Mogelijk krijgt u een wat droog gevoel in de mond. Tevens krijgt u een spuitje tegen thrombose.

Na de operatie

Het herstel na de kijkoperatie is ongeveer vergelijkbaar met het herstel na een gewone galblaasoperatie. Als u wakker wordt hebt u meestal een infuus in de arm en een maagslang die echter vrij snel worden verwijderd meestal dezelfde dag. Er zijn geen strikte beperkingen. Meestal herstelt men na een kijkoperatie wat vlugger. Patiënten voelen zich na afloop vaak minder moe en hebben minder pijn. Meestal hebben patiënten geen last van de wondjes. Wel voelt de rechter bovenbuik wat pijnlijk aan en sommige patiënten hebben een pijnlijk gevoel in de rechter schouder.

Een voordeel van de operatie is dat de wondjes maar klein zijn. Er blijven maar kleine littekentjes over. Bovendien is de ziekenhuisopname korter dan bij de gewone galblaasoperatie. U mag meestal de volgende dag weer naar huis alwaar u verder herstelt van de ingreep. Na een week komt u terug bij uw chirurg op het spreekuur. Hierbij worden de hechtingen verwijderd. De galblaas wordt opgestuurd voor weefselonderzoek.

Voeding

Na de operatie kunt u normale voeding gebruiken. Een vetbeperkt dieet is niet nodig.

Algemene richtlijnen

Hebt u nog vragen?

Deze brochure is niet bedoeld als vervanging van mondelinge informatie, maar als aanvulling daarop. Hierdoor kunt u thuis alles nog eens rustig nalezen. Hebt u nog vragen over de ingreep, neem dan contact op met de polikliniek chirurgie. Met medische vragen kunt u terecht bij uw behandelend specialist.

Bron

Bij het opstellen van deze brochure werd gebruik gemaakt van tekst uit de patientenfolder zoals opgesteld onder auspiciën van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde, uitgebreid met meerdere illustraties en tekst, en aangepast door de webmaster van deze website.

Datum laatste wijziging: 29-03-2009.

Terug naar boven